Aambeien

Wat zijn aambeien?

Aambeien, ook wel haemorrhoiden genoemd, zijn een soort zwelorgaan tussen het laatste stuk van de darm, de endeldarm, en de anus in. Ze zijn bloedrijk en in gevulde toestand houden ze de anus afgesloten samen met de kringspier. Iedereen heeft dus aambeien. Pas als ze te groot worden en in de weg gaan zitten kunnen ze gaan bloeden en uiteindelijk zelfs naar buiten komen. Pijn doen aambeien eigenlijk niet, alleen als ze naar buitenkomend klem blijven zitten in de kringspier. Met uitwendige aambeien worden plotseling ontstane tromboses aan de buitenzijde van de anus bedoeld. Deze kunnen  zeer pijnlijk zijn en met een harde blauwe zwelling gepaard gaan. Dit is een onschuldig maar pijnlijk probleem, dat met een simpel sneetje op te lossen is.

Bekijk de video over aambeien van Gezondheidspleintv.

Meestal wordt gedacht dat aambeien alleen ontstaan door hard te persen bij verstopping. Veel vaker zien we echter juist klachten ontstaan bij diarree of een frequente stoelgang met een “prikkelende” ontlasting. Ook zien we aambeien nogal eens bij de zogenaamde spastische darm, waarbij meestal het advies gegeven wordt om veel vezels te nuttigen. Dat het ongenuanceerd veel eten van grof volkoren brood ook een averechts effect kan hebben, is jammer genoeg minder bekend.

Helaas blijkt in de praktijk dat vele afwijkingen rondom de anus een aambei genoemd worden terwijl ze dit vaak niet zijn. Vaak wordt de patiënt ten onrechte met een aambeienzalfje van de drogist behandeld, zonder het gewenste resultaat natuurlijk. Op die manier wordt soms zelfs een (kwaadaardig) gezwel miskend.

Zalven en zetpillen

Jaarlijks wordt ruim 4,5 miljoen euro uitgegeven aan anti-aambeien middelen. Vaak met weinig effect. Afgezien van symptoombestrijding mag verder namelijk niets verwacht worden van deze middelen en is het risico voor een zogenaamde contactsensibilisatie (= allergie, overgevoeligheid) groot.

Hoe worden aambeien in de TwenteHof Kliniek behandeld?

De eerste behandelingsmethode in de TwenteHof kliniek bestaat uit het inspuiten van de aambei met een vloeistof die ervoor zorgt dat de aambeien verschrompelen en hun normale grootte terug krijgen. Deze behandeling is absoluut pijnloos omdat die geschiedt in een gevoelloos deel van de darm.

De tweede behandelingsmogelijkheid is die met de zogenaamde elastiekjes.
Hierbij wordt de aambei en/of het darmslijmvlies in een apparaatje gezogen waarna er een elastiekje om wordt geschoten. Doordat er nu minder bloed naar het weefsel gaat en er tevens een milde ontstekingsreactie optreedt zullen de aambei en het darmslijmvlies verschrompelen. De elastiekjes binden de aambeien af, waardoor deze afsterven. Het litteken dat hierdoor ontstaat, verlijmt als het ware de plek aan de onderlaag, waardoor deze niet meer naar buiten kan zakken. Hierdoor is het ook mogelijk verzakkingen te behandelen.

Waaruit bestaat een consult?

Na de gebruikelijke ondervraging over de ziektegeschiedenis neemt de patiënt plaats in een speciale stoel, waarna gemakkelijk het gebied van de anus van buiten en van binnen via een kijkertje onderzocht kan worden. Via een rectoscoop wordt verder in de endeldarm gekeken. Afhankelijk van de diagnose wordt een behandeling ingesteld.

Na de diagnose kunnen de aambeien op de hierboven beschreven manieren behandeld worden. Kleinere aambeien door middel van pijnloze inspuitingen, waardoor de aambeien verschrompelen, terwijl bij grotere aambeien de voorkeur uit gaat naar elastiekjes, ook wel ligaturen genoemd.

Meestal is het nodig de behandelingen met een tussenperiode van een maand een aantal keren te herhalen. Voor andere aandoeningen zijn soms kleine operaties nodig. Alles gebeurt poliklinisch, onder plaatselijke verdoving, zodat u direct daarna weer naar huis kunt. Omdat veel aandoeningen aan de anus verband hebben met een slecht functionerende darm (door bepaalde voedingsgewoontes, infecties of medicijn gebruik) wordt vaak ontlastingsonderzoek gedaan en/of een gericht dieetadvies gegeven.

Veel gestelde vragen over aambeien:

Wat zijn aambeien?

Aambeien (haemorrhoïden) zijn uitgezakte zwellichamen bij de anus. Deze zwellichamen heeft iedereen. Ze bevinden zich aan de binnenkant van het einde van de endeldarm en het begin van de sluitspier. Zo’n zwellichaam is een sponsachtig netwerk van bloedvaatjes, bedekt met een dun laagje slijmvlies. Aambeien zijn dus eigenlijk gezwollen bloedvaten. U kunt ze het beste vergelijken met spataderen. Ze zitten alleen op een vervelende plaats: binnen de sluitspier van de anus. Soms zijn ze zo gezwollen dat ze naar buiten puilen. Dat kan een pijnlijk gevoel geven, vooral tijdens en na de stoelgang. Soms bloeden ze, of raken ze ontstoken. Overigens zijn niet alle bloedingen uit de anus het gevolg van aambeien. Ook als u zeker weet dat u aambeien heeft, kan dat bloeden toch door iets anders veroorzaakt worden. Daarom moet uw arts in geval van bloedingen altijd vaststellen waardoor het precies komt.

Wat is de oorzaak van aambeien?

Op zich zijn aambeien niet meer dan zwakke plekken. Niets bijzonders dus. Het wordt pas vervelend als er veel druk wordt uitgeoefend op die plaatsen. En in de buurt van de anus hebben ze vaak nogal wat te verduren. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn, bijvoorbeeld veel zitten en onvoldoende lichaamsbeweging, of een te hoog lichaamsgewicht. De voornaamste oorzaak van aambeien is ons eten. Tegenwoordig bevat ons voedsel minder vezelstoffen. Vezelstoffen verteren niet en houden vocht vast, waardoor de ontlasting zacht en week wordt. Het ontbreken van die vezelstoffen in de voeding zorgt dus voor een harde, droge ontlasting met als gevolg een moeilijke stoelgang. We moeten persen en kracht zetten. Dit is een zware belasting voor de zwakke plekken binnen de sluitspier. Ze raken geïrriteerd en zwellen op.

Terug naar veel gestelde vragen

Welke klachten kunnen aambeien geven?

Aambeien kunnen verschillende klachten geven. Soms zakken ze, mogelijk zelfs door de sluitspier heen, naar buiten. Dit geeft meestal een propgevoel. Het slijmvlies op de aambei kan kwetsbaar worden, waardoor er bij het afvegen wat helderrood bloed op het toiletpapier komt. Het is ook mogelijk dat er wat darmslijm en/of dunne ontlasting door de sluitspier ‘lekt’. Dit veroorzaakt vaak hinderlijke jeuk. Als de aambeien in de anus afknellen zwellen ze verder op, en bestaat de kans dat ze kapot gaan. Hierdoor verliest u wat helderrood bloed na – of op – de ontlasting. De sluitspier van de anus en de huid rondom dit gebied raken daardoor meestal geïrriteerd, wat een branderig gevoel en jeuk tot gevolg heeft. Wanneer de inklemming verder toeneemt, ontstaat vaak pijn en eventueel een pijnlijke zwelling in de anus. Er vormt zich dan een bloedstolsel in de aambei (getromboseerd haemorrhoïd).

Terug naar veel gestelde vragen

Kunnen aambeien genezen?

Aambeien, die eenmaal zijn uitgezakt, blijven uitgezakt. Met bepaalde maatregelen en leefregels kunnen klachten wel worden voorkomen of verzacht.

Terug naar veel gestelde vragen

Hoe kan ik klachten voorkomen of verhelpen?

Klachten kunnen worden voorkomen door de stoelgang zacht te houden. Daarvoor is het eten van voldoende plantenvezels (zemelen, volkorenbrood, etc.) en het drinken van veel water nodig. Zemelen zijn het beste. U koopt ze bij de kruidenier of de drogist. Doe er een eetlepel van in uw yoghurt, om te beginnen drie maal per dag. Al gauw wordt uw ontlasting minder hard en droog. Als deze te dun wordt, kunt u volstaan met één of twee eetlepels per dag. U voelt dat zelf het beste aan. Voorts moet bij aandrang voor ontlasting het toiletbezoek niet te lang worden uitgesteld. Een zekere regelmaat voorkomt dat op ongelegen momenten de ontlasting opgehouden moet worden. Ook het zo veel mogelijk vermijden van persen voorkomt klachten van uitzakkende aambeien. Regelmatig een warm bad zorgt ervoor dat de anus zich kan ontspannen. Ook als er klachten zijn als branderigheid, pijn, jeuk en eczeem rond de anus is een warm zitbad een goed middel ter bestrijding van de klachten (hygiëne). Zalven en zetpillen kunnen de pijn en branderigheid doen verlichten. Zorg verder voor wat meer beweging, zeker als u een zittend leven leidt. En als u te zwaar bent, probeer wat af te vallen. Gebruik niet teveel koffie, thee, koolzuurhoudende dranken en suiker. Ze prikkelen de anus en daar kunt u jeuk en eczeem van krijgen. Aambeien zijn een hinderlijke kwaal. Maar met een beetje zorg en regelmaat komt u er best weer vanaf.

Terug naar veel gestelde vragen

Waneer is behandeling nodig?

Wanneer er ondanks het nemen van maatregelen en verandering van leefregels nog klachten zijn, is verdere behandeling aangewezen.

Terug naar veel gestelde vragen

Zijn er nog onderzoeken nodig?

De klachten die aambeien kunnen geven, kunnen ook voorkomen bij andere afwijkingen van de endeldarm of de anus. Het is daarom van belang dat er een goed onderzoek wordt verricht en gekeken wordt naar de anus, het anale kanaal en het begin van de endeldarm. Zo nodig moet er ook ander aanvullend onderzoek plaatsvinden (uitgebreid kijkonderzoek en/of röntgenfoto van de dikke darm). Dit komt vooral voor bij patiënten boven de vijftig jaar. Bij jongere patiënten is in het algemeen het onderzoek van de anus en het anale kanaal voldoende. De arts zal het onderzoek over het algemeen doen in een voor de patiënt onelegante houding, namelijk de knie-/elleboogsligging of linker zijligging. Bij de TwenteHof Kliniek maakt de proctoloog gebruik van een speciale patiëntvriendelijke stoel die deze houding voorkomt. Tijdens het onderzoek kijkt de arts naar de omgeving van de anus en de anus zelf en voert ook nog met de vinger een inwendig onderzoek van de anus en begin van de endeldarm uit. Ook wordt er met een kijkbuisje in de anus gekeken naar het anale kanaal en het laatste stukje van de endeldarm. Hierbij kan worden vastgesteld of er aambeien of andere afwijkingen aanwezig zijn. Uw behandelend arts zal met u bespreken welke onderzoeken nodig zijn alvorens tot een behandeling over te gaan. Daarna hoort u of bij u aambeien zijn geconstateerd, of een behandeling noodzakelijk is, en zo ja, welke.

Terug naar veel gestelde vragen

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden?

Een logische behandeling is het terugbrengen van de zwellichamen op hun oorspronkelijk plaats. Het uitzakken is dan verholpen en de aambeien kunnen dan ook geen klachten meer geven. Een tegenwoordig veel toegepaste methode is het afbinden van het overtollige slijmvlies met behulp van rubberbandjes. Het slijmvlies sterft binnen zeven tot tien dagen af en het wondje geneest met een littekentje. Een andere mogelijkheid is het spuiten van een irriterende vloeistof onder het slijmvlies. Als gevolg van de daarmee optredende reactie verkleeft het slijmvlies aan de onderlaag. Bij een derde behandelingsmogelijkheid wordt ook het slijmvlies op de onderlaag gefixeerd. Hierbij wordt met een infrarood licht een brandwondje op het slijmvlies gemaakt. Ook kunnen combinaties van de genoemde behandelingen worden uitgevoerd. De ingrepen kunnen allemaal poliklinisch in 15 tot 30 minuten gebeuren. Meestal is bij meer dan de helft van de patiënten al een goed resultaat te verwachten na de eerste poliklinische behandeling. Indien de verzakking van de aambeien erger is, kan een tweede of derde poliklinische behandeling nodig zijn. Het operatief verwijderen van aambeien wordt alleen bij zeer grote en pijnlijke afwijkingen uitgevoerd. Bij volledig uitgezakte en ernstig afgeknelde aambeien, waarbij veel pijn bestaat, kan geen poliklinische behandeling plaatsvinden. Door middel van een operatie wordt dan de spanning van een deel van de kringspier onderbroken. In verband met de pijn vindt deze operatie meestal onder narcose plaats.

Terug naar veel gestelde vragen

Wat zijn mogelijke complicaties?

Geen enkele ingreep is vrij van de kans op complicaties. Zo zijn er ook bij aambei behandelingen de normale risico’s. Indien u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, moet u dit vóór de behandeling aan uw arts melden. Deze medicijnen geven een verhoogd risico op nabloedingen en zullen derhalve tijdelijk gestopt dienen te worden. Wanneer een rubberbandje de endeldarm verlaat (het korstje gaat van de wond), kan er wat bloedverlies optreden. Wanneer het bloedverlies meer lijkt dan een kopje vol, moet u contact opnemen met de arts. Soms is dan directe behandeling via de Spoedafdeling van het ziekenhuis nodig. Ten gevolge van een ontsteking op de behandelingsplaats kan er kortdurend een geringe temperatuurverhoging optreden. De brandwondjes die bij de infraroodbehandeling worden gemaakt, kunnen enkele dagen wat vochtafscheiding veroorzaken. Het inknippen van een deel van de sluitspier heeft op het ophouden van de ontlasting nauwelijks invloed. De behandeling geeft bijna nooit complicaties en de pijn zal meestal afnemen. De behandeling kan een vermindering geven van de onbewuste controle van winden en/of diarree. Natuurlijk krijgt u pijnstillende middelen wanneer dit nodig is.

Terug naar veel gestelde vragen

Wat kan ik na de behandeling verwachten?

Voor de poliklinische behandeling is geen verdoving of narcose nodig. Toch kan bij de behandeling door rubberbandjes, inspuiting of infraroodbrandwondjes een onaangenaam gevoel optreden gedurende één tot twee dagen. De ernst van de klachten kan afhankelijk zijn van de grootte van het behandelde oppervlak. De meeste patiënten hebben geen pijnstillers nodig. Een warm bad of douche kan de klachten doen verminderen. Ter voorkoming van een harde ontlasting en persen, is het van belang na de behandeling extra vezels te gebruiken. Na de chirurgische behandeling in het ziekenhuis moet de wond regelmatig worden verzorgd. Indien u dit niet zelf kunt, wordt in overleg met u de wijkverpleegkundige van uw ontslag op de hoogte gesteld. De wijkverpleegkundige neemt zelf contact met u op om verder afspraken te maken. Ook thuis moet u nog veertien dagen laxeermiddelen gebruiken. Het recept hiervoor krijgt u mee vanuit het ziekenhuis. Indien u in het ziekenhuis zitbaden krijgt voorgeschreven, moet u hiermee ook thuis doorgaan. Na ongeveer veertien dagen, als de wond goed droog is, mag u stoppen met de zitbaden. Ook hierbij kan de wijkverpleegkundige u zo nodig hulp bieden. Hebt u last van een moeilijke stoelgang, gebruik dan vooral vezelrijk voedsel. Ongeveer een tot drie weken na de operatie komt u voor controle terug op de polikliniek. Afhankelijk van de bestaande klachten op dat moment wordt u eventueel nog een enkele keer op de polikliniek terugverwacht. Het anale kanaal is na een poliklinische behandeling meestal binnen drie tot vier weken genezen. Gewoonlijk merkt de patiënt er niet veel van. De gebruikelijke dagelijkse activiteiten kunnen na één of twee dagen worden hervat. Na opname en behandeling onder narcose dient men rekening te houden met een langer ziekteverzuim. Ook al zijn de aambeien na behandeling weer op hun normale plaats gebracht, na jaren kunnen opnieuw klachten ontstaan. Dit kunt u proberen te voorkomen door zo veel mogelijk bovengenoemde maatregelen en leefregels in acht te nemen. Dus meer plantaardige vezels eten, veel water drinken en persen voorkomen.

 

Terug naar veel gestelde vragen