Spataderen

Heb ik spataderen?

SpataderenHeb_ik_spataderen? (varices) zijn aders die abnormaal verwijd zijn. Aders zijn bloedvaten die zorgen voor de terugstroom van het bloed naar het hart terwijl slagaders het bloed van het hart naar de weefsels vervoeren. Spataderen zijn verwijde aders en komen meestal in de benen voor. Bij zichtbare aderen op de benen wordt al gauw geconcludeerd dat het om spataderen gaat. Deze conclusie heeft in het verleden vaak geleid tot het behandelen van alleen die oppervlakkige symptomen, zonder iets te doen aan de onderliggende oorzaak. Het doel van de TwenteHof Kliniek is om niet alleen de zichtbare spataderen te behandelen maar ook de onderliggende oorzaak van de spataderen op te sporen en ervoor te zorgen dat deze wordt aangepakt. Dit doen we niet alleen omdat we graag een snel zichtbaar resultaat willen maar ook omdat we de kans op herhaling zo klein mogelijk willen maken en dus te zorgen voor mooie, gezonde en klachtenvrije benen op de lange termijn.

Op deze pagina worden de volgende vragen beantwoord:


Hoe ontstaan spataderen?
slecht werkende kleppenIn een vaatstelsel dat goed werkt brengen de slagaders het bloed van het hart naar de overige delen van het lichaam en brengen de aders het bloed vanuit het lichaam weer terug naar het hart. In de aders zitten kleppen die ervoor zorgen dat bij aanspannen van de beenspieren het bloed maar één kant kan op stromen, namelijk naar het hart toe. Als deze klepjes niet goed meer sluiten wordt het bloed niet meer voldoende omhooggestuwd en ‘zakt’ het bloed weer terug naar beneden. Dit zorgt voor stuwing en druk in de aders, waardoor deze wijder worden. De oorzaak kan zijn een erfelijke aanleg of het gevolg van een trombosebeen.  Ook overgewicht, hormonale invloeden, zwangerschap en een staand beroep kunnen voor spataderen zorgen. Spataderen komen evenveel bij vrouwen als bij mannen voor.

 

 

Terug naar boven


Hoe zien spataderen eruit?
kleine_middelgrote_grote_spataderenKleine spataders komen vaak in kluwens voor en worden ook wel ‘takkebosvenen’ of ‘Besenreisen’ genoemd. Verreweg de meeste spataders zijn van dit type geven geen klachten. Wel kunnen de spataders als cosmetisch storend worden ervaren. Middelgrote spataders zijn tot enkele millimeters dik en kunnen vele centimeters lang zijn. Ook deze spataders geven meestal alleen cosmetische klachten. Grote spataders zijn vaak dikke ‘kabels’ en aftakkingen van de ‘hoofdstam’. De bekendste ‘hoofdstam’ ligt dieper gelegen aan de binnenzijde van het been en heet officieel de Vena Saphena Magna. Zelfs deze heel dikke spataders hoeven niet altijd klachten te geven, maar als er klachten zijn kunnen deze bestaan uit een moe, loom en zwaar gevoel.

Terug naar boven


Wat zijn de meest voorkomende klachten bij spataders?
Klachten die veel voorkomen zijn zware, vermoeide of pijnlijke benen of een jeukend of branderig gevoel in de benen. Ook kunnen tintelingen in de voetzool, dikke enkels aan het eind van de dag of nachtelijke krampen ontstaan. De klachten worden veroorzaakt door de stuwing in de aders. Als spataders langer bestaan kunnen ook huidafwijkingen ontstaan: eczeem, bruine huidverkleuringen (pigmentatie), schilfering en in het ergste geval een open been. Spataders geven niet altijd klachten. De meeste mensen vinden spataderen wel storend uit esthetische overwegingen.

Terug naar boven


Wat zijn verborgen spataderen?
Het heeft iets onheilspellends,’verborgen spataderen’. Je ziet ze niet maar ze kunnen er toch zitten,
en dat geeft misschien een onprettig gevoel. Wanneer er geen spataderen zichtbaar zijn kan je huisarts mogelijk ‘op het verkeerde been’ worden gezet in de zoektocht naar een oorzaak voor eigenlijk typische spataderklachten in het been. De klachten worden vaak geduid als spierklachten, gewrichtsklachten, klachten komend uit de rug, of ze kunnen niet worden verklaard en de patiënt krijgt de boodschap er maar mee te leren leven. Geen zichtbare spataderen, dus geen klachten veroorzaakt door spataderen. Dat lijkt logisch.

Er is maar één manier om verborgen spataderen op te sporen en dat is met een (relatief eenvoudig)
duplex geluidsonderzoek. Dus als er verdenking is op verborgen spataderen, bijvoorbeeld bij typische spataderklachten zoals moeheid in de benen, zwelling bij lang staan, een stekend gevoel, maar ook als er sprake is van een wond aan het been die maar niet wil genezen (zogeheten’ulcus cruris’) is het verstandig een duplex onderzoek te laten doen.

Terug naar boven


Trombose
Trombose ontstaat doordat er een bloedstolsel gevormd wordt in de aders (meestal in de diepe aders). Dit kan vele oorzaken hebben. Wanneer het stolsel verdwenen is, zijn meestal ook de klepjes verdwenen op de plek waar de trombose zat. Ook kan de ader na trombose afgesloten raken. Als de klepjes ontbreken ontstaat er een hoge druk op de klepjes in de ader onder dit punt. Deze klepjes kunnen hierdoor ook weer stuk gaan. Langzamerhand ontstaat er een lang stuk ader dat geen functionerende klepjes meer heeft. Doordat de druk kan worden doorgegeven naar de oppervlakkig gelegen aders kunnen deze ook gaan verwijden: er zijn spataders ontstaan. Deze spataderen gaan meestal gepaard met andere afwijkingen aan de huid zoals donkere vlekken, eczeem en oedeem bij de enkels. Dit is het gevolg van een gestoorde bloedafvoer, het kan het voorstadium zijn van een open been. Als diepe aders na trombose zijn afgesloten, hebben de zichtbare spataders een nuttige functie bij de afvoer van bloed uit het been. Deze spataders kunnen dan niet behandeld worden.

Terug naar boven


Onderzoek
Voordat een behandeling plaatsvindt is het belangrijk dat eerst wordt vastgesteld om welke vorm van spataders het gaat. Dit wordt gedaan door middel van heet zogeheten duplexonderzoek. Bij duplexonderzoek wordt gebruik gemaakt van ultrageluidsgolven waarmee de stroming van het bloed in de aderen zichtbaar wordt gemaakt. Het is een snel en eenvoudig en kan al tijdens uw eerste bezoek aan de polikliniek worden uitgevoerd. Eventuele lekke kleppen in de aders kunnen zo direct worden opgespoord.

Terug naar boven


Hoe worden spataders behandeld?
Er zijn verschillende mogelijkheden om spataderen te behandelen:

  1. Sclerocompressie therapie, foamsclerotherapie
  2. Endoveneuze laser (EVLT)
  3. Strippen
  4. Ambulante flebectomie van Müller
  5. Oppervlakkige vaatlaser


Sclerocompressie therapie (het ‘dichtspuiten’ van spataders)
Bij sclero therapie wordt de spatader behandeld door een soort ‘lijm’ in de spatader te spuiten en de ader vervolgens dicht te drukken. Dit zorgt voor een lokale reactie, de spatader wordt afgesloten waarna het lichaam deze uiteindelijk zelf opruimt. In de praktijk komen vooral de kleine en middelgrote spataderen hiervoor in aanmerking. Na het inspuiten moet gedurende een bepaalde periode (meestal 1 tot 2 weken) een drukverband om het been worden gedragen. Dit wordt eventueel gecombineerd met een elastische kous. Sclerocompressie therapie wordt uitgevoerd door dermatologen en chirurgen. Voor de wat grotere aders wordt soms gebruik gemaakt van een schuimoplossing van deze vloeistof, we noemen deze behandeling dan de foamsclerotherapie.

Endoveneuze laser (EVLT)
Bij deze nieuwe en inmiddels gangbare methode worden de spataders behandeld door de stamader uit te schakelen door middel van inwendige verhitting, meestal een laser maar mogelijk ook radiofrequente golven. Ook kan de stamader worden uitgeschakeld door deze dicht te plakken. Deze ingrepen worden uitgevoerd via kleine steekgaatjes en vinden plaats onder plaatselijke verdoving. Door deze behandeling verdwijnen soms ook de kleinere spataderen die uitmonden in de grote spatader. Wanneer dit niet gebeurt kan eventueel alsnog sclerocompressietherapie worden uitgevoerd.

EVLT is een snelle, effectieve manier om van spataderen af te komen. Het geeft nauwelijks littekens en patiënten ervaren minimale pijn na de behandeling. Ook geeft deze procedure bijna direct verlichting van de klachten. Omdat de resultaten op lange termijn nog niet bekend zijn, valt deze lijmingreep nog niet onder de verzekerde zorg.


Strippen
Bij deze inmiddels verouderde operatie worden grote spataderen door de chirurg operatief verwijderd. Meestal gebeurt dit door op twee of meer punten in het verloop van de spatader het bloedvat bloot te leggen, er een draad doorheen te voeren en de spatader binnenstebuiten uit het been te halen. De behandeling wordt uitgevoerd onder algehele anaesthesie of door middel van een ‘ruggenprik’. Door deze behandeling verdwijnen soms ook kleinere spataderen die uitmonden in de grote spatader. Als dit niet gebeurt kan ook hier eventueel alsnog sclerocompressietherapie worden uitgevoerd. Na de behandeling is het noodzakelijk gedurende enkele weken een aangemeten elastische kous te dragen.

Ambulante flebectomie volgens Müller
Ambulante flebectomie is in feite dezelfde techniek als de techniek die bij het ‘strippen’ wordt gebruikt. Hij wordt alleen toegepast bij kleinere tot middelgrote spataderen die niet voor sclero-compessietherapie in aanmerking komen. De behandeling is vooral geschikt voor middelgrote spataderen bij de knie en op de voetrug. Een belangrijk voordeel is dat deze therapie onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd. Ambulante flebectomie volgens Müller wordt vooral uitgevoerd door dermatologen. Hij wordt de laatste jaren in mindere mate in Nederland toegepast.

Oppervlakkige vaatlaser
Met de oppervlakkige vaatlaser kunnen zeer kleine vaatjes in de huid, zoals berkentakjes of blauwscheut worden verwijderd. De lichtbundel dringt door de huid heen waarbij de energie wordt afgegeven met name in de blauwe en rode bloedvaatjes. Het vat verschrompelt binnen enkele weken. De oppervlakkige laser is met name bedoeld ter aanvulling op de sclerotherapie.

Terug naar boven


Hoe voorkóm ik spataderen?
Lang staan werkt het onstaan van spataderen in de hand. Het is belangrijk om veel te bewegen. Vooral oefeningen waarbij de kuitspier regelmatig wordt aangespannen zijn bevordelijk voor een goede bloeddoorstroming en drukvermindering in het adersysteem. Lopen en fietsen zijn daarom goede vormen van beweging. Mensen die aanleg hebben tot het krijgen van spataderen kunnen uit voorzorg elastische compressie kousen (steunkousen) dragen op momenten dat zij veel moeten staan of zitten.

Terug naar boven


Moeten spataderen altijd worden behandeld?
Spataderen hoeven lang niet altijd problemen te geven. Wel nemen ze meestal in de loop van de tijd toe en kunnen klachten geven. De kans op het krijgen van een aderontsteking (flebitis), stolselvorming (trombose) of een open been (ulcus cruris) is wel aanwezig. Het kan daarom verstandig zijn naar uw spataderen te laten kijken en ze zonodig te laten behandelen. De benen dienen met echo-duplex te worden doorgemeten om de omvang van het spataderlijden te kunnen bepalen en om een advies op maat te kunnen geven.

Terug naar boven


Hoe wordt de diagnose spataderen gesteld?

Niet altijd zijn spataderen zichtbaar terwijl er wel klachten bestaan. Soms is het omgekeerde het geval: er zijn wel spataderen, maar geen klachten. Dij de TwenteHof Kliniek zal de behandelend arts goed naar uw benen kijken, lichamelijk onderzoek doen en een duplex onderzoek uitvoeren.

Terug naar boven


Wat is de procedure?
Nadat u een verwijzing hebt gekregen van uw huisarts kunt u een afspaak maken bij de TwenteHof Kliniek. Tijdens het eerste consult onderzoekt de arts uw spataderen. Er wordt tevens een echo-duplex onderzoek gedaan. Wanneer uw spataderen kleinere, oppervlakkige spataders betreffen zonder afwijkingen bij het echo-duplexonderzoek kunnen deze worden behandeld met sclero-compressietherapie. De arts zal u informeren over deze (niet door uw zorgverzekeraar vergoede) behandeling en de bijbehorende kosten. Daarna kunt u een afspraak maken voor de behandeling.

Op de dag van de behandeling injecteert de fleboloog een vloeistof op een aantal plaatsen in de spatader. Direct daarna zal hij de ader platdrukken (compressie) met behulp van wattenproppen of schuimrubber, en uw been inzwachtelen of met een kous bedekken. Nu de spatader is platgedrukt, ligt de vloeistof als een film tussen de wanden van het bloedvat.

Na een aantal dagen zullen de wanden van de ader aan elkaar gaan kleven en zal de spatader een strengetje vormen. In de weken hierop zal de ader verschrompelen en verdwijnen. De meeste mensen ervaren de behandeling niet als pijnlijk, verdoving is dan ook niet nodig. Meestal wordt per keer één been behandeld. Hou er wel rekening mee, dat de behandelde plekken de eerste weken duidelijker zichtbaar zijn dan tevoren, na 5 tot 6 weken beginnen de zichtbare aders te verdwijnen.

Terug naar boven


Wanneer is een vaatchirurgische behandeling nodig?
Indien bij echo-duplexonderzoek de stamaders niet goed blijken te functioneren zal de chirurg beoordelen of endoveneuze lasertherapie (EVLT) de beste oplossing voor u is. Deze behandeling wordt door uw zorgverzekeraar vergoed. Na de behandeling krijgt u een controle afspraak mee. Tijdens deze controle afspraak zal opnieuw een duplex onderzoek plaatsvinden om te kijken of het gewenste resultaat bereikt is. Indien nodig kunnen de resterende oppervlakkige spataders worden behandeld met sclero-compressie therapie.

Denkt u dat u spataderen heeft? Bel ons voor een afspraak op 074 – 376 44 08 of laat hier uw gegevens achter zodat onze secretaresses contact met u op kunnen nemen. Blijf niet lopen met uw klachten, maak een afspraak bij de TwenteHof Kliniek.

Terug naar boven


Veel gestelde vragen over spataderen


Hoe kom ik te weten of ik spataders heb?
Door de klachten met een fleboloog of de chirurg te bespreken, de benen te laten onderzoeken en inspecteren en vervolgens door de benen met een echo-duplex door te laten meten. Dat geeft de dokter voldoende informatie om tot een diagnose en weloverwogen advies op maat te komen.

Terug naar veel gestelde vragen


Vroeger werd er geopereerd of ‘gestript’, wordt dat nog steeds gedaan?
Vroeger werden spataders meestal geopereerd. Er werd een zogeheten stripoperatie uitgevoerd waarbij de zieke ader onderhuids uit het been werd getrokken. Dit ging onder algemene narcose of een ruggeprik (of een blokkade) en vereiste een korte ziekenhuisopname. De stripoperatie wordt in vele ziekenhuizen en in de meeste landen nog steeds toegepast. Met de introductie van minder ingrijpende behandelingen, zoals de laserablatie (EVLT-EVLO), de radiofrequent ablatie (Venefit), de stoomablatie (SVS) en de dichtplakbehandeling (Sapheon) van de zieke ader, zijn operaties op z’n retour en zullen  op termijn helemaal vervangen worden. De minder ingrijpende behandelingen kunnen onder plaatselijke verdoving worden uitgevoerd, de patient kan vrij snel na de ingreep de kliniek verlaten.

Terug naar veel gestelde vragen


Wordt de behandeling wel vergoed?
Dat gaat tegenwoordig wat lastiger. De zorgverzekeraars vergoeden namelijk geen spataders die alleen kosmetische klachten geven en/of voor hun gevoel nog niet ernstig genoeg zijn. Een verwijzing van de huisarts is altijd nodig, het echo-duplex onderzoek wordt vergoed. Als er sprake blijkt van ernstige spatadervorming bijvoorbeeld met huid- en pigmentafwijkingen is de kans groot dat de behandeling wel wordt vergoed.

Het laten wegspuiten van spataders is voor eigen rekening. Denk daarbij aan ca. 100,- euro per behandeling per been, waarbij het soms nodig is meerdere malen te behandelen. Laat u goed voorlichten. Reken voor een inwendige laser-, geluidsgolven- of lijmbehandeling/operatie op zo’n 2000,- euro per been.

Terug naar veel gestelde vragen


Zijn spataders erfelijk?
Ja, er is meestal sprake van familiaire aanleg. Zwangerschap of een staand beroep zijn niet bevorderlijk. Als er nog geen spataders zichtbaar zijn zou je bij veel staan en in de zwangerschap een lichte kous kunnen overwegen.

Terug naar veel gestelde vragen


Wat houdt een LASER operatie in?
Het woord laser is nogal verwarrend. Globaal zijn er 2 soorten laserbehandelingen: 1. De cosmetische huidlaser die dermatologen gebruiken om kleine vaatjes en verkleuringen weg te ‘laseren’. 2. De operatieve laser die gebruikt wordt om de ader die vroeger gestript werd van binnen dicht te branden/te verkleven. Deze ‘hittebehandeling’, waarbij de patiënt door koelende vloeistof direct om de ader beschermd wordt tegen hitte, kan ook verkregen worden met radiofrequent golven (soort magnetron) of stoom. Tegenwoordig wordt ook gebruik gemaakt van een gemotoriseerd borsteltje (Clarivein) of door het inspuiten van lijm. Hierbij is het (meestal) zelfs niet nodig verdoving in te spuiten. De uiteindelijke resultaten moeten evenwel nog blijken.

Terug naar veel gestelde vragen


Wat is wegspuiten?
Als er sprake is van beperkte spatadervorming en er meestal geen of minimale afwijkingen worden gevonden bij het echo-duplexonderzoek wordt veelal sclerocompressietherapie ofwel ‘wegspuiten’ geadviseerd. Hierbij wordt met een mini-naaldje in de spatader een bijtende vloeistof (aethoxysclerol) ingespoten waardoor er een irritatie/ontsteking ontstaat (harde, soms rode plek), de ader verkleeft en geleidelijk wegtrekt. Het wegtrekken van de plek kan een paar weken duren.

Om de ontsteking te beperken wordt een elastische kous voorgeschreven, gedurende 2 weken dag en nacht, daarna 1-2  weken alleen overdag. Wegspuiten is alleen zinvol bij beperkte spatadervorming anders is het ‘dweilen met de kraan open’.

Let wel: wegspuiten wordt tegenwoordig niet meer standaard vergoed door de zorgverzekeraar!

Terug naar veel gestelde vragen


Zijn spataders gevaarlijk?
Dat valt wel mee. Ze kunnen wel lastig, pijnlijk en ontsierend zijn. Bij ernstige spataders heb je kans op huidproblemen en in het slechtste geval een ‘open been’.

Soms kunnen oppervlakkige spataders onder een slechte huid gaan bloeden maar met een drukkend verband is dit snel verholpen (de druk in de aders is niet erg hoog). Dit in tegenstelling tot de slagaderlijke bloeding maar dat is een heel ander verhaal.

De kans op diepe trombose is niet duidelijk verhoogd, wel kunnen oppervlakkige aderontstekingen optreden.

Terug naar veel gestelde vragen


Hoe komt het dat ik spataders heb?
Spataders ontstaan omdat er kleppen in de aders niet meer goed werken, niet meer sluiten en dan gaan lekken. Het bloed gaat niet meer alleen van de tenen naar de lies, maar ook vanuit de lies naar de tenen.

De aders in het been gaan dan uitzetten en kronkelen en zijn dan zichtbaar als spataders.

Terug naar veel gestelde vragen


Waar heb je last van als je spataders hebt?
Moeheid in de benen bij lang staan, in de warmte of aan het einde van de dag. Dat geldt ook voor een zwaar gevoel in de benen, spanning, een rusteloos gevoel, zwelling en jeuk. De bekende bobbels op de benen of de fijnmazige streepjes duiden vaak ook op spataders, maar ook zonder zichtbare afwijkingen aan de buitenkant van het been kan er sprake zijn van spatadervorming.

Bij verdenking op spataderen moet er altijd een geluidsonderzoek plaatsvinden, het echo-duplex geluidsonderzoek.

Meten is weten, dan kan er pas een goed advies worden gegeven over eventuele behandeling.

Terug naar veel gestelde vragen


Waar kan ik het beste naar toe als ik spataderen heb?
Spataderbehandelingen zijn tegenwoordig een apart specialisme. Kies dus voor een gespecialiseerd centrum.  Bij de TwenteHof Kliniek beschikken wij over een jarenlange ervaring en een moderne kliniek met de nieuwste apparatuur. U kunt overleggen met uw huisarts en naar ervaringen van anderen vragen. Laat u goed informeren voordat u een afspraak maakt, want ook hier is veel kaf onder het koren.

Terug naar veel gestelde vragen


Niets doen of kousen dragen?
Bij milde klachten en beperkte spataders is het vaak niet nodig om tot behandeling over te gaan. Dan kun je rustig afwachten, goed in beweging blijven en eventueel kousen dragen in de zwangerschap, bij lang staan en tijdens een lange vliegreis.

Mochten in de loop van de tijd de klachten en spataders verergeren kan er altijd nog een nieuwe beoordeling (en echo-duplex) plaatsvinden.

Terug naar veel gestelde vragen